The hardest word

Hoi Arne,

Nog gefeliciteerd met je huwelijk! Een prachtige bruid en een zo mogelijk nog mooiere bruiloft – geen idee hoe zo’n lelijke vent als jij het doet, maar ik wens jullie heel veel geluk en Louma heel veel sterkte natuurlijk.

Een tip: zorg dat jullie blijven communiceren. Belangrijk in goede tijden en zo mogelijk nog meer in slechte tijden: vreugde en verdriet delen en af en toe een welgemeend sorry.

Excuus aanbieden blijft moeilijk. Als je het te vaak doet is het waardeloos; als je het te weinig doet is het zinloos; en voor sommige zaken is excuus domweg onvoldoende.

Hoe bied je excuus aan voor leed van vroeger? Voor de pijn van een volk, van een land? Excuus voor een oorlog? Voor slavernij? Maar ook: hoe bied je excuus aan voor iets dat je niet zelf gedaan hebt?

Nederlanders hebben een paar honderd jaar heel veel geld verdiend met het verhandelen van mensen. Mensen werden geroofd bij hun families, vervoerd als vee, gebrandmerkt, afgeranseld, verkracht. Op elk van die aanklachten zou nu jaren gevangenisstraf staan, maar het gebeurde ongestraft. Jij en ik kunnen niet uitsluiten dat onze voorouders daarbij betrokken waren – ik weet zeker dat de voorouders van een aantal van mijn collega’s daar het slachtoffer van waren.

Ik heb geen idee hoe jij daar in Dubai tegen aan kijkt. Arabieren hebben hun eigen (minder frisse) rol in de geschiedenis van de slavernij. Het is in elk geval iets waar ik me vaak bewust van ben, door de plek waar ik woon.

Het is iets waar ik graag mijn excuus voor zou aanbieden, als ik dacht zou het zou helpen. Ik ben in elk geval stomverbaasd dat de Nederlandse regering in de 150 jaar na het afschaffen van de slavernij nog nooit die stap heeft genomen: een officieel excuus aan Suriname en de Caribische eilanden.

Nou ja… Laat ik iets minder naief zijn.

Excuus aanbieden in je huwelijk is moeilijk, maar na je scheiding is het nog veel zwaarder. Als je weet dat aan “sorry” wellicht een prijskaartje hangt, wat dan?

Duitsland heeft pas vorig jaar de laatste herstelbetaling gedaan die na de eerste wereldoorlog afgesproken was: bijna 100 jaar na dato, voor een oorlog van 4 jaar. De Japanse herstelbetalingen ruineerden het land (in eerste instantie) en Irak heeft tientallen miljarden moeten betalen voor de invasie van Koeweit. Irak betaalde dat, niet Saddam H. Het Iraakse volk.

Jij en ik wonen gelukkig niet in Nederland, maar moeten onze families betalen voor het leed dat de families van mijn vrienden en collega’s hier is overkomen, eeuwen geleden? Ik heb daar niet zo gauw een antwoord op.

Maar ik heb wel een tip voor je. Wacht niet tot je scheiding met het bieden van excuses. Beter nog, ga maar niet scheiden. Zeg nu maar alvast sorry: zelfs als het niks oplost, lucht het in elk geval op.

Sorry,

Boudewijn

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s